17-07-2018
Evcil hayvanlarda iç parazitleri
Evcil hayvanların bağırsaklarında gelişen bazı solucan tiplerinin dişileri yumurtalarını, hayvanların dışkıları ile birlikte dışarı çıkarırlar. Dışkı ile dışarı atılan yumurtalar etrafa yayılırlar ve canlımızın tüyleri arasına bulaşırlar. Direkt fiziksel temas veya etrafa yayılan yumurtaların sebze ve meyveler yoluyla alınmasıyla parazitlerin insanda döngüsü başlar.

GENEL OLARAK PARAZİTLER
PROTOZONLAR (TEK HÜCRELİ)

*Sprozoalor (sporlular)
-Toxoplazma gondi
*Kamçılılar
-Leısmania tropica
-Leısmania donovani

METAZOALAR
( ÇOKLU HÜCRELER)

*Plathelminthes (Yassı solucanlar)
-Sestodlar (Şeritler)
-Echinococcus qronülosos (Kist hidotik)
*Nemahelminthes (yuvarlak solucanlar)
-Ancylostoma Canium
-Toxocara Canis

Toxoplazma qondi’nin kedi ve köpek bağırsağında mevcut olup dışkısı ile bulaştırıcı olduğu saptanmıştır. Kedinin ve köpeğin dışkısı ile atılan ookist formundaki parazitler ağız yoluyla alınır ve bu ookistler trofozoid forma dönüşerek epitel hücrelerinde çoğalırlar. Buradan kan ve lenf dolaşımına geçerek tüm vücuda yayılırlar. Başta beyin ve retina olmak üzere karaciğer, akciğer ve dalakta yerleşerek kistik forma dönüşürler.

Çocuklarda bağışıklık sistemi yetersiz olduğu için beyin ve göz iltihaplarına yol açabilirler. Gebelikte düşük ya da ölü doğumlara neden olabilirler.
Diğer bir parazit türü olan Leishmania, köpekler aracılığıyla bulaşır. Leishmania dovani etkenleri insan vücuduna girişinden 2-7 ay sonra dalağın büyümesine neden olurlar. Kene ve pireler aracılığıyla taşınan Leishmania tropica kedi ve köpeğimize bulaşmasının sonrasında insana da geçebilir. Derinin retiküloendotelial hücrelerinde ve lenfoid dokularda yerleşerek hastalık oluştururlar (ör: şark çıbanı)

Yuvarlak solucan grubundaki Ancylostoma caninum türü köpek ve kedilerin bağırsak parazitidir. Hayvan dışkısı ile kirlenmiş toprakta bulunur.

Toxocara canis köpek ve az da olsa kedilerde askeriazis etkenidir. İnsanlarda karaciğer, akciğer, beyin ve göz gibi organlara yerleşirler.

KEDİLERDE VE KÖPEKLERDE
İÇ PARAZİTLER

KANCALI KURTLAR: Yavru kedilerde sık görülürler. Kanca benzeri dişleri ile bağırsak duvarına tutunurlar. Kusma, ishal, karında şişlik, dışkıda kan ve mukus parazitin belirtileridir. Gebelikte anne, plasenta yolu ile yavrulara bulaştırabilir. Parazit yumurtaları taze dışkının mikroskopla incelenmesi sayesinde teşhis edilir.

ASKARİTLER: Dışkı, vücut sıvıları ile yetişkin kediden ve köpekten diğer kedi ve köpeklere geçebilir. Gebelik sırasında plasenta aracılığıyla anneden yavrulara geçebilir. Dışkıda kolaylıkla görülürler, ortalama 5 cm uzunluğunda ince parazitlerdir. Kedi ve köpeklerde ishal, dışkıda kan, kusma ve karın şişliği görülür. Bazen kusma ile parazitlerin atıldığı da görülebilir.

TENYALAR: Kedilerin bağırsağında yerleşen ishal ve kilo kaybıyla karakterize yassı, beyaz pirinç tanesi gibi parazitlerdir.

KALIN BAĞIRSAK KURTLARI: Mikroskopta yapılan dışkı muayenesi ile teşhis edilir.

KALP KURDU: İç parazitlerin en tehlikelisidir. Çoğunlukla sivrisinek ısırması ile bulaşır, hayvanların kalbine yerleşerek hastalık oluşturur.

AKCİĞER KURTLARI: Sümüklüböcek yenmesi ile bulaşır ve kronik öksürüğe neden olurlar.

Kedi ve köpeklerde en çok tenyalar, kurtlar ve askaritler (halkalı solucanlar) görülmektedir. Bu parazitler bağırsaklara yerleşerek kedi ve köpeğimizin gıdasına ortak olduğu gibi, kanamalara, anemiye, zayıflamaya, bağırsak hastalıklarına, kusma ishal ve daha birçok ağır hastalıklara hatta ölümlerine neden olurlar. Tenyalar en çok pire ile sıklıkla kertenkele, sümüklüböcek türü hayvanların yenmesiyle ve dışarıda parazit yumurtasıyla bulaşık gıdaların alınmasıyla bulaşır.

Kedi, köpek gibi evcil hayvanların bağırsaklarında gelişen parazitler yumurtalarını bu hayvanların dışkısına bırakırlar. Dışkı ile dışarı atılan yumurtalar etrafa yayılırken aynı zamanda kendilerini yalayarak temizledikleri için hayvanların tüyleri arasına da girerler. Ve hayvanlarla temasta bulunun insanlara da çeşitli yollardan bulaşarak enfeksiyona neden olur.

Bunlardan en önemlisi insanlara da bulaşarak iç organlarda kistlere neden olan Echinococcus granulosus’dur. Askaritlerin yumurtalarını taşıyıcı hayvanlar saçar, yine insanlar için bulaşıcıdır. Aynı zamanda enfekte anneler plasenta yoluyla yavrularına geçirmektedir. Anneden ayrılan yavruların aşılamalarına başlamadan önce, dışkı muayenesi yapılarak parazit ilaçlamaları yapılmalıdır. Bundan sonra da düzenli olarak parazit ilaçları tekrarlanmalıdırlar.

Hem kendi sağlığımız hem de küçük dostumuzun sağlığı için iç ve dış parazitlerle mücadeleyi hafife almayıp, veteriner hekimimizin canlımız için uygun gördüğü koruyucu önlemleri almayı unutmayalım!
Haber Arama  

© 2015 Site Sahibi Gündem Gazetesidir.
[email protected]