05-08-2019
Kedi ve köpeklerde güneş çarpmaları
Havaların bol güneşli ve sıcak dönemini yaşadığımız bu günlerde, can dostlarımız kedi ve köpeklerimizin maruz kaldığı , yaşamlarını tehtid eden güneş/sıcak çarpmalarından ve bu konuda yapılması gereken ilkyardımdan bahsedeceğiz.

Aslında güneş çarpması ve sıcak (ısı) çarpması birbirlerine çok sık karışan kavramlardır. Güneş çarpması vakaları için ortamın sıcak olması gerekmezken, sıcak çarpması için de güneş olması gerekmemektedir. Klimalı bir araç içerisinde uzun sure güneş gören bir canlı, güneşin UV (morötesi) ışınlarından etkilenecektir. Yine güneş görmeyen ancak çok sıcak olan bir ortamda kalan canlının vücudu, sıcaklık değişimine ayak uydurabilmek için uğraşırken bünyesinde ciddi sorunların oluşmasına neden olacaktır.
Sıcak çarpması ve güneş çarpması vakalarında temel riskler şunlardır :

1. Bayılma
2. Travma (bayılırken kafasını sağa sola çarpma sonucu veya kurtulmaya çalışırken kendine zarar verme)
3. Beyin ödemi veya kanaması
4. Hipertermi (vücut ısısının fazla yükselmesi)

Bu riskler, hayati tehlikeler içermektedir. Sıcak ve güneş çarpmaları sonucu ölümlerin nedenleri ise şunlardır:

1. Hipertermi (Vücut ısısında ani yükselme)
2. Beyin ödemi ve/veya kanaması
3. Travma (bayılırken kafayı çarpma veya kurtulmaya çalışırken kendine zarar verme)
Bayılma; derin bir uyku olarak tarif edilebilir ve hasta kolaylıkla fiziksel uyaranlara cevap verir, ayılır. Bunun için soğuk su ile başın yıkanması, hava yollarının açık tutulması (çene kemiğinin göğüs kemiğinden mümkün oldukça uzaklaştırılması ile hava yolları açık tutulabilir) veya çok basit can yakıcı uygulamalar (parmak arasını hafifçe sıkmak veya tırnaklarınız ile etini sıkıştırmak gibi) denenebilir. Fiziksel uyaranlar ile bayılan hayvanların çoğunu ayıltmak mümkündür. 

ANCAK;

Vücudun sıcaklık değişimlerinde gösterdiği tepkiler düşünülecek olursa;
Vücut koma vaziyetine girebilir, solunum ve solaşım durabilir. Bunun için mutlaka sıcaktan bayıldığı düşünülen her hayvana dikkatlice yaklaşılmalı ve ABC kuralları uygulanmalıdır.

Peki ABC KURALLARI NEDİR ?

İlk yardım kurallarının temelini oluşturan ABC yi açıklayacak olursak :
A: Airway = HAVA YOLU (havanın akciğerlere gidişini sağlayan tüm yollar) Burda sorun hava yolunun açık olup olmadığıdır. Dilin durumu, ağız boşluğundaki yabancı cisimlerin varlığı kontrol edilmelidir.

B: Breathing = NEFES / SOLUNUM (hasta nefes alıyor mu?) Bir hayvanın nefes alıp almadığını anlamak; şok, baygınlık, koma gibi durumlarda gerçekten zor olabilir. Bunun için en pratik yöntem kulağınızı dikkatlice ağzının ve burun deliklerinin yakınına götürmektir. Bu işlem esnasında dikkatli olunmalıdır.

C: Circulation = DOLAŞIM (hastanın kalbi atıyor mu = NABIZ VAR MI?) Bir hayvanın kalbinin atıp atmadığını anlamanın en pratik yöntemi nabzını ölçmek veya kalbini dinlemektir. Kalbi dinlemek için kulağınızı sol koltuk altına sıkıca değdirin ve kalbi duymaya çalışın…

Bu kontrollerin alfabetik sıra ile A, B, C  şeklinde yapılması gerekir. 

Tüm bu bilgilerin ışığında unutulmaması gereken;

İLKYARDIM YAPILIRKEN;
ASLA İLAÇ KULLANILMAMALI, 
VETERİNER HEKİME DERHAL HABER VERİLMELİ ve 
EN KISA ZAMANDA HASTA KLİNİĞE YETİŞTİRİLMELİDİR.

Bu amaçla minik dostlarımızı güneş ve sıcak çarpmalarından korumak için sizlerin yapabilecekleri :

- Araba gibi kapalı ve güneş alabilen mekanlarda uzun süre yalnız kalmalarına engel olunuz…
- Yazın ve sıcak ortamlarda mutlaka günlük su ihtiyacını giderdiğinden emin olunuz…
- Çok sıcak havalarda dolaşma saatlerini daha çok günün serin saatlere ayarlayınız…
- Güneşli yerlerden ziyade gölge yerlerde gezmeye özen gösteriniz…
- Koyu renkli hayvanların güneş ışığından daha çok etkileneceklerini unutmayınız…
Hepinize can dostlarınızla birlikte sağlıklı günler dilerim…
Haber Arama  

© 2015 Site Sahibi Gündem Gazetesidir.
[email protected]